Jak wybrać żarówkę LED

Stajemy w markecie (lub sklepie internetowym) przed ścianą żarówek. Powiedzmy, że wiemy też jaki ma być gwint i moc światła odpowiadająca tradycyjnej świetlówce lub żarówce. I co dalej? Jak wybrać tę najlepszą żarówkę LED? I co oznaczają te wszystkie literki i cyferki?

typy żarówek LED

Wybieramy żarówkę LED odczytując informacje na opakowaniu

Efektywność energetyczna
Wybierając pralkę czy lodówkę sprawdzamy jaką ma efektywność energetyczną. Najlepsze mają oznaczenia A++. Oznacza to, że są najbardziej energooszczędne. Tą samą zasadą kierujmy się wybierając oświetlenie. Żarówki LED mają najwyższe oznaczenie efektywności, czyli klasa A, a żarówki halogenowe C. Oznacza to, że aby wytworzyć taki sam strumień świetlny, żarówki ledowe zużywają jedną trzecią mniej energii niż żarówka halogenowa.

Uwaga! Żarówki tzw. energooszczędne lub inaczej świetlówki kompaktowe również posiadają klasę efektywności A. Jaka jest więc między nimi różnica? Żarówki kompaktowe pobierają w momencie zapalenia nieco więcej energii niż podczas dłuższej pracy, potrzebują czasu na osiągnięcie pełnej jasności i szkodzi im częste zapalanie i gaszenie. W żarówkach LED takie problemy nie występują!

Strumień świetlny (w lumenach)
Tajemniczy zapis lm na opakowaniach żarówek to nie reklama papierosów. I jest on o wiele ważniejszy niż współczynnik, czyli W (moc żarówki). Pomiar w lumenach (lm) strumienia świetlnego emitowanego przez żarówkę pozwala na bezpośrednie porównanie ilości światła.

Tylko skąd wiadomo ile nam tego światła potrzeba?
Możemy przyjąć uproszczony schemat dla oświetlenia pomieszczenia:

Na każdy m2 oświetlenia użytkowego należy przyjąć dedykowany strumień świetlny 200lm.
Zatem do pokoju o powierzchni 12m2 zalecamy oświetlenie o wartości 2400lm.
Mogą to być np. 3 żarówki w żyrandolu o strumieniu świetlnym 800lm lub 4 żarówki oprawie sufitowej o strumieniu 370lm i dwa kinkiety jako uzupełnienie.

Moc żarówki i pobór prądu
Moc znamionowa żarówki podawana jest w watach (W). Bardzo często oprócz mocy żarówki podany jest jej zwykły odpowiednik.
Np. Żarówka LED o mocy 10W odpowiada zwykłej 75W żarówce. Od razu widzimy również oszczędności – żarowka LED pobiera siedem razy mniej prądu niż zwykła!

Żywotność i liczba cykli włącz/ wyłącz
Czas świecenia żarówki podany jest w liczbie godzin. Dla żarówek LED jest to nawet 30 tys.!!! Przy założeniu, że żarówka świeci 4h dziennie przez cały rok, jej trwałość możemy szacować na 10-20 lat. Wygoda i oszczędność w jednym!
Oprócz żywotności często podana jest liczba cykli on/off, czyli trwałość żarówki przy włączaniu i wyłączaniu, np. >15000.

jak wybrać żarówkę LED - infografika

Kilka słów o barwie światła

Barwa światła (temperatura barwowa)
Rozpoczynają się czary. Bo jakie światło wybrać i dlaczego podawane są zakresy?
Według polskiej normy PN-EN 12464-1 światło białe dla celów oświetleniowych podzielone jest na kilka obszarów.

Światło białe ciepłe (2700-3300K) – odpowiada światłu jakie emitują źródła żarowe, halogeny i zwykła żarówki. Jest to światło do jakiego jesteśmy przyzwyczajeni w oświetleniu wnętrz i przy którym najlepiej odpoczywamy. Nadaje się do wnętrz klasycznych, o ciepłej tonacji.

Światło białe neutralne (3300-5300K) – światło o chłodniejszej barwie, tzw. czysty biały (ang. pure white). Nadaje się do wnętrz urządzonych w nowoczesnym stylu lub o charakterze surowym, tam gdzie występuje dużo szkła, metalu, beton, kontrasty biel-czerń. Stosowana jest w oświetleniu powierzchni handlowych, gabinetach lekarskich, oświetleniu przemysłowym. Świetnie nadaje się do pracy biurowej, czytania, nauki i do makijażu gdyż zbliżone jest do światła jakie występuje na zewnątrz.

Światło białe zimne (5300K – 7000K) – światło zbliżone do barwy nieba w słoneczny, bezchmurny dzień. Jest to barwa pobudzająca, ale niezbyt praktyczna w oświetleniu wnętrz. Pomieszczenie oświetlone światłem białym zimnym robi wrażenie mało przytulnego, sterylnego. Sprawdza się w oświetleniu szpitalnym, przemysłowym, w obiektach handlowych.

A skąd ta rozpiętość barwowa?
Wynika to z technologii produkcji diod LED, a konkretnie z niemożności uzyskania dokładnie tych samych parametrów dla chip-ów pochodzących z tej samej linii produkcyjnej. Dotyczy to wszystkich diod, także markowych. Każda wyprodukowana dioda musi przejść testy poprodukcyjne, m. in. pomiar temperatury barwowej, i na ich podstawie trafia do określonej grupy gatunkowej tzw. BIN. W efekcie poszczególne partie tego samego modelu żarówki mogą mieć nieznacznie inną barwę. Dlatego dostawcy żarówek LED opisują swoje produkty za pomocą zakresu temperatur barwowych, a nie jednej wartości.
Reasumując, zarówno producenci jak i dostawcy żarówek nie są w stanie zagwarantować, że poszczególne partie produktu będą emitowały światło o dokładnie tej samej barwie. Dlatego też zalecane jest wymienianie żarówek pomieszczeniami, np. w salonie potrzebujemy 10 żarówek, to kupmy je od razu, z jednej dostawy.

Pozostałe oznaczenia

Wskaźnik oddawania barw (CRI)
Czym jest Ra i czy zwracać na to uwagę.
Współczynnik Ra posiada maksymalną wartość 100. Niesie on informację o tym, w jakim stopniu dane źródło światła umożliwia obserwację kolorów. Im ten współczynnik jest wyższy, tym lepiej odwzorowuje kolory. Dla wnętrz, w codziennym użytkowaniu wystarczające jest Ra75-80.

żarówka LED

Inne oznaczenia
Co możemy znaleźć jeszcze na opakowaniu żarówek.
Napięcie znamionowe – czy żarówka pracuje przy napięciu 220-230V czy 12V (potrzebny zasilacz/ transformator)
Trzonek – inaczej gwint, np. E27 (duży), E14 (mały), GU10, MR16 (zazwyczaj zastępuje halogeny).
Czas zapłonu – np. <1s
Temperatura pracy żarówki – np. -20 st.C do 40 st. C
Wymiary żarówki
Ilość diod LED
Stopień szczelności – np. IP20 – niewielki stopień ochrony przed ciałami stałymi, nie jest wodoszczelna, IP65 – ochrona przed pyłem i strumieniem wody
Kąt świecenia – np. 120°, 30°
Ściemniacz tak/nie – czy można używać ze ściemniaczem, w większości przypadków nie można, są natomiast żarówki LED z możliwością ściemniania i specjalne ściemniacze do nich

Czy wymieniłeś już u siebie źródła światła na żarówki LED? Czy odczułeś to przy płaceniu rachunków? Podziel się z nami swoim doświadczeniem w komentarzu.

Agnieszka

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *